Indicatief Perfectum Actief

Grammatica · Vervoegingen

De indicatief perfectum actief

De voltooid tegenwoordige tijd (V.T.T.) of verleden tijd (V.T.) heet in het Latijn de indicatief perfectum (ind. perf.).
De perfectum wordt gevormd op de perfectumstam.
Er bestaan zwakke en sterke werkwoorden.
De perfectumpersoonsuitgangen zijn voor alle werkwoorden dezelfde.
Esse en posse zijn onregelmatig in het perfectum.

Zwakke en sterke werkwoorden

Zwakke werkwoorden

praesensstam + -v- + perfectumuitgang

De meeste werkwoorden met ā- en ĭ-stammen zijn zwak.

Sterke werkwoorden

perfectumstam + perfectumuitgang

De perfectumstam verschilt van de praesensstam en staat in de woordenlijst als derde stamtijd − i.
De meeste werkwoorden met ē-, consonant- en ĭ-stammen zijn sterk.

Stamtijden: infinitief + praesens 1 enk. + perfectum 1 enk.
Voorbeeld: facere, facio, feci — praesensstam: faci- | perfectumstam: fec-

Perfectumpersoonsuitgangen

Dezelfde voor zwakke én sterke werkwoorden — anders dan de praesensuitgangen.

1 enk.

-i

2 enk.

-isti

jij

3 enk.

-it

hij / zij / het

1 mv.

-imus

wij

2 mv.

-istis

jullie

3 mv.

-erunt

zij

Vorming: de vijf regelmatige vervoegingen

	vocare (zwak)	monere (sterk)	mittere (sterk)	audire (zwak)	capere (sterk)
1 enk.	voca-v-i ik heb geroepen	monu-i ik heb gewaarschuwd	mis-i ik heb gestuurd	audi-v-i ik heb gehoord	cep-i ik heb gegrepen
2 enk.	voca-v-isti	monu-isti	mis-isti	audi-v-isti	cep-isti
3 enk.	voca-v-it	monu-it	mis-it	audi-v-it	cep-it
1 mv.	voca-v-imus	monu-imus	mis-imus	audi-v-imus	cep-imus
2 mv.	voca-v-istis	monu-istis	mis-istis	audi-v-istis	cep-istis
3 mv.	voca-v-erunt	monu-erunt	mis-erunt	audi-v-erunt	cep-erunt

Rood = kenletter -v- bij zwakke werkwoorden

Esse en posse (onregelmatig)

Esse (zijn)

1 enk.	fu-i	ik ben geweest
2 enk.	fu-isti	jij bent geweest
3 enk.	fu-it	hij/zij/het is geweest
1 mv.	fu-imus	wij zijn geweest
2 mv.	fu-istis	jullie zijn geweest
3 mv.	fu-erunt	zij zijn geweest

Posse (kunnen)

1 enk.	potu-i	ik heb gekund
2 enk.	potu-isti	jij hebt gekund
3 enk.	potu-it	hij/zij/het heeft gekund
1 mv.	potu-imus	wij hebben gekund
2 mv.	potu-istis	jullie hebben gekund
3 mv.	potu-erunt	zij hebben gekund

Samenvatting

Vorming op de perfectumstam, niet op de praesensstam.
Zwakke werkwoorden (meeste ā- en ĭ-stammen): praesensstam + -v- + uitgang.
Sterke werkwoorden (meeste ē-, consonant- en ĭ-stammen): perfectumstam staat als derde stamtijd in de woordenlijst.
Perfectumuitgangen: -i, -isti, -it, -imus, -istis, -erunt — voor alle werkwoorden gelijk.
Vertaling: V.T.T. (ik heb geroepen) of V.T. (ik riep).
Esse en posse zijn onregelmatig: fui, fuisti… / potui, potuisti…