Grammatica

athena campus Pottelberg

← Terug naar Verbuigingen

Grammatica · Naamwoorden

De gemengde verbuiging van de substantieven

De nominatief enkelvoud kan verschillende vormen aannemen.
De genitief enkelvoud eindigt steeds op -is. De stam vinden we door -is weg te laten.
De gemengde verbuiging bevat mannelijke, vrouwelijke én onzijdige substantieven.
Mannelijke en vrouwelijke substantieven worden volledig hetzelfde verbogen.
Bij onzijdige substantieven zijn nominatief en accusatief steeds gelijk.

Geslacht bepalen

Enkele vuistregels — raadpleeg steeds de woordenlijst, want er zijn uitzonderingen.

Nominatief enkelvoud op -s, -o of -x → meestal vrouwelijk
Nominatief enkelvoud op -er of -or → meestal mannelijk
Nominatief enkelvoud op -us (gen. -eris/-oris), -men, -al, -ar, -e → meestal onzijdig
Bij personen: natuurlijk geslacht — rex (koning) → mannelijk; mater (moeder) → vrouwelijk

Overzicht van de gemengde verbuiging

		m. + vr. lex, legis	onz. corpus, corporis
enkelvoud	nominatief	lex de wet	corpus het lichaam
	accusatief	leg-em	corpus
	genitief	leg-is van de wet	corpor-is van het lichaam
	datief	leg-i aan/voor de wet	corpor-i aan/voor het lichaam
	ablatief	leg-e door/met de wet	corpor-e door/met het lichaam
meervoud	nominatief	leg-es de wetten	corpor-a de lichamen
	accusatief	leg-es	corpor-a
	genitief	leg-um van de wetten	corpor-um van de lichamen
	datief	leg-ibus aan/voor de wetten	corpor-ibus aan/voor de lichamen
	ablatief	leg-ibus door/met de wetten	corpor-ibus door/met de lichamen

Rood = naamvaaluitgang

Opmerkingen

Genitief meervoud eindigt normaal op -um. Bij sommige woorden eindigt die op -ium (bv. urbs, auris).
Sommige onzijdige woorden hebben in nom. en acc. mv. -ia in plaats van -a (bv. mare → mar-ia).
Bij die woorden eindigt de gen. mv. op -ium en de abl. enk. op -i.

Samenvatting

Stam = genitief enkelvoud − -is.
Nominatief enkelvoud kan variëren — altijd opzoeken in de woordenlijst.
M. en vr. hebben dezelfde uitgangen; onz. nom. = acc.
Genitief mv.: gewoonlijk -um, soms -ium.
Onzijdige nom./acc. mv.: gewoonlijk -a, soms -ia.

J. Everaerdt — athena campus Pottelberg